دلار و اقتصاد ایران
اولين شوك قيمتي دلار
آغاز دهه 70 با ايجاد يك شوك قيمتي در نرخ دلار همراه بود. قيمت دلار در طول يك سال از 6 تومان به 145 تومان افزايش يافت. يعني حدودا 24 برابر شد يا 2300 درصد افزايش يافت. دهه 70 را ميتوان اوج اجراي سياستهاي انبساطي اقتصادي براي رونقزايي و حركت به سوي اقتصاد آزاد ارزيابي كرد. چرا كه اجراي پروژههاي متعدد براي بازسازي كشور پس از جنگ در حال اجرا بود و كشور نياز به درآمد بيشتر داشت.
در تمام سالهاي دهه 70 رشد قيمت دلار تداوم يافت؛ به طوري كه قيمت دلار از 145 تومان در آغاز سال 71 با 30 تومان رشد در پايان سال 80 به 175 تومان رسيد.
با اين وجود به جز 3 سال اول اين دهه كه قيمت دلار سالانه افزايش يافت، 7 سال بعدي قيمت دلار در رقم 175 تومان ثابت نگاه داشته شد تا فعالان اقتصادي امكان سرمايهگذاري بلندمدت و قابل مقايسه بيابند. به عبارت بهتر، دلار پس از جهش 2300 درصدي خود در سال 71 و رسيدن به 145 تومان، در سال 72 و 73 به ترتيب با 20 و 10 تومان افزايش روبهرو شد و از اين سال تا سال 80 ثابت باقي ماند.
نگاه به قلههاي بالا و بالاتر
با آغاز دهه 80 قيمت دلار ميل به رسيدن به قلههاي بالا و بالاتر كرد؛ چراكه دهه دوم به اتمام رسيده و نياز به يك افزايش ديگر بود.
اين چنين بود كه بلافاصله در سال 81 قيمت دلار با 620 تومان جهش از 175 تومان به 795 تومان رسيد، يعني قيمت دلار يك ساله 4 برابر شد يا حدود 300 درصد افزايش يافت.
سال 84 نيز قيمت دلار مرز 900 تومان را پشت سر گذاشت و در سال 85 به 919 تومان، در سال 86 به 928 تومان، در سال 87 به 957 تومان، در سال 88 به 983 تومان و سرانجام در سال 89 با عبور از مرز 1000 تومان به 1036 تومان افزايش يافت.
اگر ملاك قيمت ارز در سال جاري را متوسط بهاي دلار در نيمه دوم ديماه در نظر بگيريم، قيمت ارز از سال 89 تا سال 90 حدود 550 تومان افزايش يافته است. نگاهي به رشد قيمت دلار در دهه 80 نشان ميدهد كه قيمت دلار در طول اين دهه حدود 805 تومان افزايش يافته و از 795 تومان سال 81 به 1600 تومان اين روزها رسيده است. به عبارت بهتر، قيمت دلار در اين دهه 2 برابر شده يا 100 درصد افزايش يافته است.اگر آن را براي ميانگين اين 10 سال حساب كنيم افزايش زيادي به نظر نمي رسد .